چرا آینده کسب‌وکارها به همکاران هوش مصنوعی وابسته است، نه کارمندان بیشتر

چند سال پیش اگر از مدیران کسب‌وکارها می‌پرسیدید برای رشد چه برنامه‌ای دارند، معمولاً پاسخ مشخص بود: نیروی بیشتر، دفتر بزرگ‌تر، تیم بزرگ‌تر و جلسات بیشتر.

امروز اما مطمئن نیستم این نسخه هنوز جواب بدهد.

من سال‌ها در حوزه سئو، رسانه و دیجیتال مارکتینگ فعالیت کرده‌ام. در این مدت روی بیش از هزار پروژه سئو کار کرده‌ام، بیش از دو هزار ساعت آموزش حضوری داشته‌ام و داده‌های صدها وب‌سایت را از نزدیک دیده‌ام. در کنار آن، تجربه مدیریت و همکاری با رسانه‌های خبری را هم داشته‌ام؛ جایی که سرعت، دقت و حجم کار هر روز بیشتر می‌شود.

در تمام این سال‌ها یک الگوی تکراری را بارها دیده‌ام.

بسیاری از کسب‌وکارها زمانی که با مشکل رشد مواجه می‌شوند، اولین راه‌حل را در استخدام افراد بیشتر می‌بینند. تصور می‌کنند اگر سه نفر دیگر اضافه شوند، مشکلات حل می‌شود. اگر یک مدیر دیگر استخدام شود، کارها سریع‌تر پیش می‌رود. اگر یک تیم جدید شکل بگیرد، خروجی بیشتر خواهد شد.

اما در عمل همیشه این اتفاق نمی‌افتد.

گاهی با بزرگ‌تر شدن تیم، پیچیدگی‌ها هم بزرگ‌تر می‌شوند. جلسات بیشتر می‌شود. هماهنگی‌ها بیشتر می‌شود. سوءتفاهم‌ها بیشتر می‌شود. هزینه‌ها بالا می‌رود اما بهره‌وری لزوماً رشد نمی‌کند.

مدتی بود این سؤال ذهنم را مشغول کرده بود:

آیا واقعاً مشکل کسب‌وکارها کمبود نیروی انسانی است یا کمبود سیستم؟

هرچه بیشتر فکر کردم، بیشتر به این نتیجه رسیدم که بسیاری از سازمان‌ها با کمبود سیستم مواجه‌اند، نه کمبود انسان.

مشکل اصلی کمبود نیرو نیست، کمبود سیستم است

در گذشته اگر می‌خواستید یک گزارش تهیه کنید، یک نفر مسئول جمع‌آوری اطلاعات بود، یک نفر تحلیل می‌کرد، یک نفر می‌نوشت و یک نفر بازبینی می‌کرد.

امروز بخشی از این فرآیند را می‌توان به هوش مصنوعی سپرد.

اگر می‌خواستید محتوای شبکه‌های اجتماعی تولید کنید، به یک تیم کامل نیاز داشتید. امروز بخش قابل توجهی از ایده‌پردازی، تحقیق، خلاصه‌سازی و حتی تولید اولیه محتوا می‌تواند توسط یک دستیار هوشمند انجام شود.

اگر می‌خواستید صدها فایل، جلسه، پیام و داده را مدیریت کنید، معمولاً به چندین نیروی اجرایی نیاز بود. امروز می‌توان بخشی از این وظایف را به عامل‌های هوش مصنوعی واگذار کرد.

منظور از همکار هوش مصنوعی چیست؟

نکته مهم اینجاست که من از جایگزینی کامل انسان صحبت نمی‌کنم.

حداقل در آینده قابل پیش‌بینی، بهترین نتیجه از همکاری انسان و هوش مصنوعی به دست می‌آید، نه حذف یکی توسط دیگری.

به همین دلیل ترجیح می‌دهم به جای عبارت «جایگزینی نیروی انسانی» از عبارت «همکار هوش مصنوعی» استفاده کنم.

• همکار هوش مصنوعی خسته نمی‌شود.
• مرخصی نمی‌رود.
• فراموش نمی‌کند.
• ۲۴ ساعت شبانه‌روز در دسترس است.
• می‌تواند هزاران صفحه سند را در چند دقیقه بررسی کند.
• می‌تواند ده‌ها سناریو را همزمان تحلیل کند.

اما هنوز به قضاوت، تجربه، مسئولیت‌پذیری و تصمیم‌گیری انسانی نیاز دارد.

آینده متعلق به مدیرانی است که سیستم می‌سازند

به زبان ساده، آینده متعلق به مدیرانی نیست که بزرگ‌ترین تیم‌ها را دارند؛ بلکه متعلق به مدیرانی است که بهترین سیستم‌ها را می‌سازند.

در سال‌های اخیر تمرکز من نیز به تدریج از اجرای صرف پروژه‌های سئو به سمت طراحی سیستم‌های هوشمند، اتوماسیون فرآیندها، عامل‌های هوش مصنوعی و ساخت همزادهای دیجیتال تغییر کرده است.

دلیل این تغییر ساده است.

من معتقدم ارزشمندترین دارایی یک کسب‌وکار در سال‌های آینده نه ساختمان آن خواهد بود، نه تعداد کارمندانش و نه حتی ابزارهایش.

ارزشمندترین دارایی، سیستم‌هایی خواهند بود که بتوانند دانش، تجربه و فرآیندهای سازمان را به شکلی هوشمند ذخیره، توسعه و اجرا کنند.

آینده از همین حالا شروع شده است

همان‌طور که روزی داشتن وب‌سایت یک مزیت رقابتی محسوب می‌شد و امروز به یک ضرورت تبدیل شده است، به گمان من در چند سال آینده نیز داشتن همکاران هوش مصنوعی از یک مزیت به یک ضرورت تبدیل خواهد شد.

سؤال اصلی دیگر این نخواهد بود که آیا باید از هوش مصنوعی استفاده کنیم یا نه.

سؤال اصلی این خواهد بود:

چند همکار هوش مصنوعی در کنار تیم ما کار می‌کنند و چقدر از دانش سازمان را می‌توانند اجرا کنند؟

به نظر من آینده کسب‌وکارها با استخدام بی‌پایان نیرو ساخته نمی‌شود.

آینده را سازمان‌هایی می‌سازند که بتوانند انسان‌های توانمند را در کنار سیستم‌های هوشمند قرار دهند و از این ترکیب، اهرم رشد ایجاد کنند.

و شاید مهم‌ترین مهارت مدیران در دهه آینده، مدیریت کارمندان نباشد؛ مدیریت همکاران هوش مصنوعی باشد.

نویسنده: تقی مولوی

حوزه فعالیت: استراتژی سئو، سیستم‌های هوش مصنوعی، اتوماسیون کسب‌وکار و Digital Twin